παλια σύνεργα

w_logo6

Το ψάρεμα με τα παλιά σύνεργα διηγείται για τις εποχές που η τροφή δεν πουλιόταν στα super market, αλλά έπρεπε να συλλεχθεί, και η θάλασσα αποτελούσε μια «εύκολη» πηγή, για να γεμίσει το τραπέζι, αφού περισσότερο ή λιγότερο ήταν προσιτή σε όλους τους νησιώτες. Χωρίς να χρειάζεται καμιά φροντίδα όπως στην κτηνοτροφία, καμιά ιδιαίτερη μέριμνα όπως η καλλιέργεια της γης, η θάλασσα ήταν πάντα εκεί δίπλα για να προσφέρει τα δώρα της σε όποιον ήθελε να τα συλλέξει. Γι αυτούς τους λόγους το ψάρεμα αποτελούσε πάντα βασική ασχολία των νησιωτών και τα ψάρια κατείχαν κεντρική θέση στη διατροφή τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι το ψάρεμα ήταν μια «εύκολη» δουλειά. Εφόσον βέβαια, με τον όρο ψάρεμα δεν εννοούμε το χόμπι των ερασιτεχνών ψαράδων, αλλά την αλιεία ως μέσο βιοπορισμού και επιβίωσης. Ο ψαράς ήταν έρμαιο της διάθεσης του καιρού και των ιδιοτροπιών της θάλασσας, αλλά και της τύχης. Μόνο του όπλο σε αυτή τη μάχη η γνώση και τα σύνεργά του. Η γνώση είναι το αποτέλεσμα συσσωρευμένης εμπειρίας χιλιάδων χρόνων και αφορά σε ένα τεράστιο πεδίο: τα μυστικά της ναυσιπλοΐας, την άριστη γνώση του καιρού, τη γεωγραφική θέση των ψαρότοπων, τις συνήθειες και τη συμπεριφορά κάθε είδους ψαριού, τον τρόπο να συντηρεί τα σύνεργά του. Ο ψαράς έπρεπε να είναι ένας εμπειρικός μετεωρολόγος, ναυτικός, βιολόγος, μαραγκός, και μάλιστα καλός. Χωρίς αυτή τη γνώση το ψάρεμα, αντί για «εύκολη» πηγή τροφής μπορούσε να γίνει ανώφελη και, φυσικά, επικίνδυνη ενασχόληση.

psarema A3

Το κανάτι, όπου μαζί με το τσουκάλι και το πιθάρι, ήταν το κυριότερο σκεύος της οικιακής καθημερινότητας στο κοντινό χθες, σε μια εποχή με διαφορετικές κοινωνικές και λειτουργικές δομές.  Αποτελούσε το βασικό μέσο αποθήκευσης και μεταφοράς των τριών βασικών υγρών (νερό, κρασί, λάδι), αλλά επιπλέον λειτουργούσε και ως επιτραπέζιο σκεύος, μονάδα μέτρησης, αλλά και παιχνίδι, και αγγείο για την τέλεση εθίμων. Εδώ το κανάτι αυτονομείται, χωρίς να αποκόπτεται από τις υπόλοιπες συνδηλώσεις του, αποκτά την δική του ζωή, ονειρεύεται, παρατηρεί, ακούει και τραγουδάει.

«Πουθενά στον ελλαδικό χώρο, σε κανένα ανοιχτό παράθυρο, δεν θα δει κανείς πια τη στάμνα. Η εικόνα της όμως, η ανάμνησή της και κατ’ επέκταση η μελέτη της, μπορεί να κρατήσει ένα ανοιχτό παράθυρο στην κοινωνία και τον πολιτισμό του χθές».

Ελένη Παπαθωμά, Η στάμνα σήμερα, από το συλλογικό έργο «Με αφορμή μια στάμνα».

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s